Làng Cổ Tích dưới chân núi Nghĩa Lĩnh

Nửa thế kỷ phiêu bạt nơi đất khách quê người, đầu năm 2018, ông Nguyễn Văn Tư, xã Bản Nguyên, huyện Lâm Thao về thăm quê và tới thắp nén hương thơm trước Mộ Tổ.

Từ trên đỉnh Nghĩa Lĩnh, ông lão 80 tuổi râu tóc bạc phơ hướng cặp mắt về phía xa rồi hỏi một người thợ chụp ảnh đường tới Đình Cổ Tích.

Gặp đúng người làng, ông hồ hởi trò chuyện rồi kể: Thời trẻ, cứ đến dịp Giỗ Tổ, ông lại cùng bạn bè đến đây thắp hương cho các Vua Hùng. Thời gian sống ở nước ngoài, không có điều kiện về thắp hương tưởng nhớ công ơn các Vua Hùng song ông thường xuyên theo dõi qua các phương tiện thông tin đại chúng về tình hình quê hương. Lần này về, ông muốn “mục sở thị” làng Cổ Tích, nơi có các đền thờ các Vua Hùng mà lúc còn chưa xa quê, vào dịp ngày Giỗ Tổ, ông đều có mặt để chứng kiến các nghi thức rước kiệu lên đền, dâng cúng tổ tiên.

Làng Cổ Tích xưa trong trí nhớ của ông Tư là cao vút những ngọn núi Hùng, núi Vặn, núi Trọc tạo thành “tam sơn cấm địa” được nhân dân thờ cúng và bảo vệ nghiêm ngặt. Những đồi sơn, sở, cọ, chè, sắn và những ngôi nhà bằng gỗ nằm yên bình bên những quả đồi bát úp.

Thời ấy mỗi khi khó khăn, vào dịp Giỗ Tổ, ông Tư thường sang Đình Cổ Tích xem người dân rước kiệu theo phong tục “Con trưởng tạo lệ”. Xuất phát từ Đình Cổ Tích (Đình Trình Đền Hùng), những con dân của làng trong sắc phục truyền thống theo nghi lễ nghiêm cẩn với cờ, quạt, trống, mõ và 20 thanh niên trẻ khỏe ghé vai vác kiệu lên Đền Thượng từ sáng sớm tinh mơ ngày 10-3 âm lịch. Ngày 11-3 người dân tề tựu, tập kết rước long báu trên Đền Thượng xuống Đình Làng để tế lễ. Khi đoàn rước về đến bãi, nếu gió chưa đổi chiều, tất cả phải “án binh” chờ đợi. Chỉ khi nào gió quanh bãi rước đổi hướng, khi các lá cờ tung bay theo chiều ngược lại, tất cả dân làng mới được khua cồng chiêng, náo nhiệt cùng rước Vua về nơi thờ tự của làng.

Tìm hiểu thêm về Đình Cổ Tích, ông Đào Văn Dư – Chủ tịch UBND xã Hy Cương cho biết: Đình Cổ Tích được nhân dân dựng lên để thờ một vị tướng thời Hùng Vương. Hàng năm tại Đình còn có 6 kỳ lễ chính: Lễ cầu đầu xuân năm mới, lễ cầu vào hạ, lễ hạ điền, lễ cúng cơm mới, lễ tạ ơn, báo lễ Vua Hùng… thu hút đông đảo nhân dân trong vùng và du khách thập phương mỗi khi về thăm Đền Hùng.

Theo tục lệ của làng, vào ngày lễ hạ điền, trai làng từ 12 tuổi trở lên đến 49 tuổi đều phải làm cỗ (mặn hoặc ngọt) để dâng cúng Thành Hoàng làng và Vua tổ Thần Nông. Riêng trai làng vừa đủ 12 tuổi phải làm cả lễ mặn và ngọt để trình Làng.

Làng Cổ Tích xưa, xã Hy Cương nay đã có nhiều thay đổi. Từ một xã miền núi gặp nhiều khó khăn, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân đã đoàn kết vươn lên đạt danh hiệu xã nông thôn mới. Xã hiện có gần 1.700 hộ với hơn 5.500 nhân khẩu, sinh sống tại 8 khu dân cư. Đời sống người dân được cải thiện nhiều từ sự đoàn kết, sáng tạo của đội ngũ lãnh đạo trong việc thực hiện quy hoạch vùng sản xuất tập trung để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp địa phương.

Là địa phương có Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, xã quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện khuyến khích người dân chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn.

Trên địa bàn xã xuất hiện các cơ sở sản xuất bánh củ mài, chế biến chuối khô, trồng rau an toàn và chăn nuôi. Toàn xã có trên 400 hộ kinh doanh các ngành nghề như lưu trú, chụp ảnh, bán hàng, vận hành xe điện… phục vụ du khách thập phương và nhân dân về thăm Đền Hùng với doanh thu 8,5 tỷ đồng/năm. Từ mức thu nhập thấp, chỉ đạt 5,4 triệu đồng/người/năm (năm 2010), đến nay, thu nhập bình quân đầu người của xã đã tăng lên 29 triệu đồng/người/năm.

Chầm chậm rảo bước trên con đường bê tông phẳng lì, ngắm nhìn những ngôi nhà xây kiên cố, những trường học, nhà văn hóa khang trang, ông Tư thấy mình như trở lại thời trai trẻ hào hứng đi theo đội rước kiệu lên Đền.

Theo Báo Phú Thọ

Related Posts